30 Temmuz 2017 Pazar

ALS hastalığında elektrik uyarısı tedavisi (Functional electric stimulation)

Temel prensiplerden yola çıkarak kasların elektrik uyarısı ile çalıştığını söyleyebiliriz. Beyinden gelen elektriksel uyarının olmadığı durumlarda dışarıdan elektrik vererek kasları çalıştırabilir miyiz? En azından koruyabilir miyiz?

Bu konuyu araştırdım. Bildiğim kadarıyla;
Kasları dışarıdan elektrikle uyarma işlemi Fonksiyonel elektrik stimulasyon (FES) olarak biliniyor. Bu uygulama çeşitli hastalıklarda oldukça yaygın kullanılıyor. Çeşitli elektriksel uyarı modları var. Genellikle cilt yüzeyine iletken bir madde ile uygulanıyor. Ancak motor nöron hastalığı diğer nörolojik hastalıklara kıyaslandığında çok farklı özellikleri var. Temel sorun Motor nöronlarda gibi görünse de elektriksel uyarıları kas liflerine taşıyan sinirlerin kas lifleri ile bağlantı yaptığı bölgelerde de elektriksel iletim kopukluğu olduğu biliniyor. Bu nedenle cilt yoluyla verilen elektriksel uyarı kaslara iletilemiyor. Sağlam kalan kas-sinir kavşaklarının ilettiğini farzedelim, yine de fizyolojik bir taklit yapamıyoruz.

Diğer bir konu, omurilikten çıkan sinirler kaslara dağılırken motor plak denilen noktalardan geçiyor. Vücudumuzda bir hücrenin elektriksel uyarıyı iletebilmesi için polarizasyon denilen olayın gerçekleşmesi gerekiyor. Hücre dinlenme halindeyken hücre içi ile dışı arasında -85 milivolt elektriksel potansiyel var. hücre uyarıldığında Hücredeki kimyasal reaksiyonlar sonucunda bir aksiyon potansiyeli oluşuyor. Bunu EMG'de görebiliyoruz. Ancak kas-sinir kavşağında iletişim sorunu varsa bu uyarının çok daha fazlasını dışarıdan vermek gerekiyor. Bu durumda direnç arttığı için ısı ortaya çıkıyor. Kısacası içerden uyarılamayan kas liflerini cilt yoluyla uyarmaya çalışırsak cilt yanıyor. Öte yandan elektriksel uyarılar merkezden çevreye giden bir özelliği var. Buna ortodromik iletim deniyor. Bu uyarının uzerinde elektrik uyarısı verilince akım yönü çevreden merkeze oluyor.

(Amiyotrofik Lateral Skleroz - Motor Nöron Hastalığı) elektriksel uyarı tedavisi önerilmiyor! 

Daha fazlasını öğrenmek isteyen
https://www.physiotherapyalberta.ca/course_materials/functional_electrial_stimulation_sept_2015.pdf

Hiç yorum yok:

Bunlar da ilginizi çekebilir

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

Blog Arşivi